Thuê nhà ở Bảo Lộc khác thành phố lớn ở chỗ thứ quyết định bạn ở có dễ chịu hay không thường không phải diện tích mà là độ ẩm, độ dốc và đường đi trong mùa mưa. Một căn nhà nằm thấp, quay lưng vào taluy, ít nắng sẽ ẩm mốc suốt từ tháng năm tới tháng mười; một căn trên dốc cao thì khô hơn nhưng đi lại vất vả. Trước khi ký, hãy đến xem nhà vào một ngày mưa hoặc ngay sau mưa, đọc kỹ hợp đồng và tính đủ các khoản ngoài tiền thuê.
Bài này viết cho người mới chuyển lên làm việc, học tập, công nhân khu công nghiệp Lộc Sơn và gia đình thử ở một thời gian trước khi mua. Không có giá thuê thật ở đây — mặt bằng thay đổi theo năm và theo từng con đường; các con số minh hoạ đều ghi rõ là ví dụ giả định.
Chọn khu: trung tâm, ven trung tâm hay vùng vườn
Vùng quanh chợ Bảo Lộc, hồ Nam Phương và trục quốc lộ 20 xuyên phố là nơi tiện nhất: chợ, trường, bệnh viện, ngân hàng trong tầm vài phút xe máy. Đổi lại, nhà thường nhỏ, sát nhau, trục quốc lộ có xe tải và xe khách chạy suốt đêm, tiếng ồn và bụi đáng kể với nhà mặt đường. Nhà trong hẻm phía sau thì yên hơn nhưng hẻm dốc, hẹp, ô tô khó vào.
Các khu ven trung tâm thuộc Lộc Phát, Lộc Sơn, Lộc Tiến cũ có nhiều khu dân cư mới, nhà phố hai ba tầng, đường rộng hơn. Đây là lựa chọn quen của gia đình có con nhỏ và người đi làm ở khu công nghiệp. Vùng vườn của Lộc Thanh, Lộc Châu, Đại Lào, Lộc Nga, Đạm Bri cũ thì có nhà vườn, không gian rộng, không khí trong, nhưng xa chợ, buổi tối vắng, một số nơi sóng điện thoại và internet chưa ổn, đường đất trơn khi mưa.
Một mẹo của người sống lâu: đi thử quãng đường từ nhà định thuê tới nơi làm việc hoặc trường của con vào giờ cao điểm buổi sáng và vào buổi tối có sương. Quãng đường năm phút lúc trưa nắng có thể thành mười lăm phút căng thẳng khi sương xuống dày trên đoạn dốc.
Nhận ra nhà ẩm trước khi ký
Mùi. Mở cửa bước vào, mùi ngai ngái của nấm mốc là tín hiệu rõ nhất. Mùi thơm phòng xịt đậm có khi là để che mùi này.
Chân tường và góc trần. Vệt ố vàng, mảng sơn phồng, bong tróc ở chân tường cho thấy nước ngấm từ nền hoặc từ taluy phía sau. Vết đen lấm tấm ở góc trần nhà tắm, sau tủ là mốc.
Tủ âm tường và gầm giường. Mở cánh tủ, ngửi bên trong, sờ mặt gỗ. Gỗ ẩm, phồng mép là dấu hiệu đồ đạc của bạn cũng sẽ bị như vậy.
Hướng nắng và gió. Nhà có ít nhất một mặt đón nắng sáng, có cửa sổ thông gió hai phía khô nhanh hơn hẳn. Nhà kẹp giữa hai nhà khác, chỉ có cửa trước, ẩm lâu.
Vị trí so với dốc. Nhà nằm thấp hơn mặt đường hoặc tựa lưng vào taluy dễ bị nước ngầm và nước mưa dồn về. Hỏi chủ nhà hoặc hàng xóm xem mưa lớn nước có tràn vào sân không.
Chỗ phơi đồ. Mùa mưa ở Bảo Lộc kéo dài, quần áo phơi ngoài trời có khi vài ngày không khô. Nhà có ban công che mái, sân thượng có mái tôn hoặc chỗ đặt máy sấy là điểm cộng thực tế.
Chi phí thật phải tính ngoài tiền thuê
Tiền thuê chỉ là một phần. Bảng dưới liệt kê các khoản thường gặp và cách ước lượng; mọi con số bạn tự hỏi chủ nhà, đây không phải giá tham khảo.
| Khoản | Cách tính thường gặp | Điều cần hỏi |
|---|---|---|
| Tiền điện | Theo công tơ riêng, giá theo biểu của ngành điện hoặc giá chủ nhà đặt | Công tơ riêng hay chung, giá mỗi số là bao nhiêu |
| Tiền nước | Nước máy theo đồng hồ, hoặc giếng khoan tính khoán | Nguồn nước là gì, mùa khô có thiếu không |
| Internet, truyền hình | Tự lắp hoặc dùng chung của chủ nhà | Tốc độ thực tế, có chập chờn khi mưa không |
| Rác, phí khu dân cư | Theo tháng, theo hộ | Ai thu, ngày nào đổ rác |
| Máy sấy, máy hút ẩm | Tiền điện tăng vào mùa mưa | Nhà có sẵn ổ cắm, chỗ đặt máy không |
| Nước nóng | Bình nóng lạnh hoặc năng lượng mặt trời | Năng lượng mặt trời mùa mưa thường không đủ nóng |
| Tiền cọc | Thường một đến vài tháng tiền thuê | Điều kiện hoàn cọc, trừ cọc khi nào |
Ví dụ giả định để hình dung: một căn tiền thuê X đồng mỗi tháng, mùa khô tổng chi phí nhà ở khoảng 1,2X; mùa mưa có máy sấy, máy hút ẩm, bình nóng lạnh chạy nhiều có thể lên 1,4X. Tỷ lệ này tuỳ thói quen từng nhà, chỉ để nhắc rằng mùa mưa ở Bảo Lộc có giá của nó.
Hợp đồng thuê: viết những gì cho đủ
Hợp đồng thuê nhà không bắt buộc công chứng, nhưng nên lập thành văn bản có chữ ký hai bên. Những điểm phải có: thông tin hai bên, địa chỉ nhà ghi theo phường mới, thời hạn thuê, tiền thuê và kỳ thanh toán, tiền cọc và điều kiện hoàn, ai chịu chi phí sửa chữa gì, điều kiện tăng giá, điều kiện chấm dứt trước hạn và báo trước bao lâu.
Với nhà ở Bảo Lộc, nên thêm hai dòng mà hợp đồng mẫu trên mạng thường không có. Một là trách nhiệm khi nhà thấm dột, ngấm nước mùa mưa: ai sửa, sửa trong bao lâu, đồ đạc của người thuê hư hỏng vì dột thì xử lý thế nào. Hai là tình trạng nhà khi nhận: chụp ảnh từng phòng, các vệt ẩm có sẵn, để lúc trả nhà không bị trừ cọc vì mốc vốn đã có.
Hợp đồng cũng là giấy tờ chứng minh chỗ ở khi bạn đăng ký tạm trú, nên ghi đầy đủ thông tin chủ nhà theo căn cước và địa chỉ theo đơn vị hành chính mới.
Nhà nguyên căn, phòng trọ và nhà vườn: ai hợp với loại nào
Phòng trọ quanh khu công nghiệp và gần các trường là lựa chọn gọn cho người đi làm một mình. Ưu điểm là chi phí thấp, chủ trọ lo phần lớn sửa chữa; nhược điểm là phòng nhỏ, ít chỗ phơi, dễ ẩm. Nhà nguyên căn trong khu dân cư hợp với gia đình, có bếp riêng, có chỗ để xe, nhưng bạn tự lo nhiều việc hơn: thông cống, dọn rêu sân, sửa đường ống.
Nhà vườn cho thuê, nhất là ở vùng ven, thu hút người muốn sống chậm, làm việc từ xa. Trước khi thuê, kiểm sóng điện thoại và internet ngay tại chỗ, nguồn nước, đường vào khi mưa, và hỏi rõ vườn cây có thuộc phần thuê hay chủ vẫn thu hoạch. Không ít trường hợp người thuê tưởng được hái cà phê, bơ trong vườn, đến mùa mới biết chủ vẫn giữ quyền thu hoạch.
Gia đình định thử sống ở Bảo Lộc trước khi mua nhà nên thuê ít nhất trọn một mùa mưa. Sống qua vài tháng ẩm, đi lại trong sương, thử đưa con đi học trên đoạn dốc là cách biết mình có hợp với phố núi hay không, rẻ hơn nhiều so với mua rồi mới thấy không hợp.
Mấy thói quen giúp nhà thuê đỡ ẩm
Không cần đầu tư lớn, những việc nhỏ dưới đây giúp căn nhà thuê dễ sống hơn trong mùa mưa Bảo Lộc:
- Mở cửa sổ những giờ nắng hiếm hoi trong ngày, đóng lại khi sương chiều xuống.
- Kê tủ quần áo cách tường vài phân, không áp sát tường ngoài hoặc tường giáp taluy.
- Dùng túi hút ẩm, gói than hoạt tính trong tủ, thay khi bão hoà.
- Phơi chăn nệm mỗi khi có nắng; chăn bông dày nên có túi đựng kín khi cất.
- Lau khô nhà tắm sau khi dùng, mở quạt thông gió nếu có.
- Báo chủ nhà ngay khi thấy dột hoặc thấm, đừng để đến khi trả nhà mới nói.
Phần chống ẩm kỹ hơn cho đồ điện, giấy tờ và sức khoẻ có bài riêng trong mục này. Nếu nhà thuê có nhiều đồ gỗ, đàn, máy ảnh hay sách, hỏi chủ nhà trước khi tự lắp thêm máy hút ẩm công suất lớn để biết đường điện có chịu được không.
Công nhân, sinh viên thuê chung: chia tiền và giữ an toàn
Người đi làm ở khu công nghiệp Lộc Sơn hoặc học ở các trường trong vùng thường thuê chung để giảm chi phí. Thuê chung ổn khi có thoả thuận rõ từ đầu: ai đứng tên hợp đồng, tiền cọc ai góp, tiền điện nước chia theo đầu người hay theo phòng, ai dọn dẹp khu chung. Một tờ giấy ghi những điều đó, có chữ ký của từng người, đỡ được rất nhiều cuộc cãi cọ khi một người chuyển đi giữa chừng.
An toàn cũng cần tính. Dãy trọ nhiều phòng nên có lối thoát khi cháy, bình chữa cháy, ổ điện không quá tải; mùa mưa ẩm, ổ cắm, dây điện để sát tường thấm nước dễ chập. Không sạc xe điện qua đêm trong phòng ngủ, không nấu ăn bằng bếp gas mini trong phòng kín. Mỗi người tự đăng ký tạm trú, đừng để chủ trọ hoặc người đứng tên hợp đồng giữ hộ căn cước.
Với người trẻ lần đầu sống xa nhà, chọn nơi trọ có chủ ở gần, khu dân cư có đèn đường, gần chợ hoặc tạp hoá giúp sinh hoạt hằng ngày dễ hơn, nhất là những tối mưa, sương dày khi ra đường không thích thú gì.
Tìm nhà lúc nào và tìm ở đâu
Nhịp thuê nhà ở Bảo Lộc chịu ảnh hưởng của mùa vụ nông sản và năm học. Trước năm học mới, nhà gần trường được tìm nhiều; mùa thu hoạch cà phê cuối năm, nhà, phòng gần vùng vườn có thêm người thời vụ. Tìm sớm vài tuần trước khi cần giúp bạn có thời gian đi xem nhà vào ngày mưa và so sánh.
Nguồn tin thường gặp là người quen, nhóm mạng xã hội của địa phương, bảng cho thuê dán trước nhà và các trang rao vặt. Với tin trên mạng, cảnh giác những tin đòi chuyển tiền cọc trước khi xem nhà, ảnh quá đẹp so với mặt bằng chung, hoặc người đăng không chịu cho gặp chủ nhà. Gặp tận nơi, xem giấy tờ chứng minh quyền cho thuê, rồi mới đặt cọc.
Khi đã ưng một căn, hỏi thêm hàng xóm hai bên vài câu: mưa lớn có ngập hẻm không, khu này có hay mất điện, mất nước không, buổi tối có ồn không. Người ở lâu thường trả lời thật hơn bất kỳ tin rao nào, và đó cũng là cách làm quen đầu tiên với khu phố mình sắp sống.
Câu hỏi thường gặp
Thuê nhà ở Bảo Lộc nên thuê khu nào?
Tuỳ việc đi lại. Gần chợ và trung tâm tiện nhưng ồn và nhà nhỏ; ven trung tâm hợp gia đình có con; vùng vườn rộng rãi nhưng xa và đường trơn khi mưa. Nên đi thử quãng đường tới chỗ làm vào sáng sớm và lúc sương xuống.
Có nên xem nhà vào ngày mưa không?
Nên. Ngày mưa hoặc ngay sau mưa là lúc nhận ra nhà dột, thấm, nước tràn vào sân, đường vào trơn trượt. Một căn đẹp lúc nắng có thể rất khó ở suốt mùa mưa.
Hợp đồng thuê nhà có cần công chứng không?
Không bắt buộc với thuê nhà ở thông thường, nhưng phải lập văn bản có chữ ký hai bên và ghi rõ điều khoản. Văn bản này cũng dùng để chứng minh chỗ ở khi đăng ký tạm trú.
Chủ nhà tính tiền điện cao hơn giá ngành điện có được không?
Theo quy định về giá điện, khi người thuê sử dụng điện sinh hoạt, chủ nhà không được thu cao hơn biểu giá do ngành điện áp dụng; một số trường hợp người thuê có thể được ký hợp đồng mua điện trực tiếp. Kiểm quy định hiện hành và thoả thuận rõ trong hợp đồng.
Thuê nhà vườn có được thu hoạch trái cây trong vườn không?
Chỉ khi hợp đồng ghi rõ. Nhiều chủ vẫn giữ quyền chăm sóc và thu hoạch vườn. Hỏi và ghi thành điều khoản ngay khi ký để tránh hiểu lầm đến mùa thu hoạch.
Trả nhà bị trừ cọc vì ẩm mốc thì sao?
Nếu ẩm mốc có sẵn khi nhận nhà hoặc do kết cấu nhà, người thuê không có lỗi. Ảnh chụp tình trạng nhà lúc nhận và hợp đồng có điều khoản về thấm dột là căn cứ để thương lượng.